NOVI SAD. Galerija Saveza udruženja likovnih umetnika Vojvodine (SULUV) predstavlja od 14. do 25. septembra 2025. izložbu Lea Pavlovića (2000) pod nazivom "Impletio". Diplomirao je na Akademiji za umetnost i kulturu u Osijeku, na Odseku za vizuelnu umetnost. Bavi se prvenstveno crtežom, grafikom i fotografijom. Dobitnik je voše nagrada.
U svom umetničkom radu nastojim da se vratim izvornim vrednostima – onome što nas je činilo jedinstvenima, različitima i prepoznatljivima. Tradiciju posmatram kao nepresušan izvor priča, simbola i motiva koje reinterpretiram kroz savremeni likovni izraz. Moje istraživanje polazi od najranijih tragova čovekovog stvaralaštva – pećinskih crteža, arheoloških nalaza i drevnih simbola – i razvija se ka ornamentu, pletenju i tkanju kao vizuelnim nosiocima identiteta i kulturnog nasleđa.
U prostoru između prošlosti i sadašnjosti gradim sopstveni umetnički jezik, u kojem proces stvaranja ima podjednak značaj kao i završeno delo. Linija, tačka i površina postaju osnova repetitivnog i meditativnog postupka iz kojeg nastaju novi ornamentalni oblici. Svaki rad rezultat je promišljanja, ritma i intuitivnog odnosa prema površini, kroz koji istražujem povezanost tradicije, identiteta i savremenog umetničkog izraza.
Leo Pavlović
Istraživanje odnosa prošlosti i sadašnjosti nije isključiva odlika našeg doba. Navedene relacije stvarale su prostor delovanja i bile tematska okosnica za mnoge umetnice i umetnike tokom istorije umetnosti. Specifičnost preispitivanja tih odnosa i korišćenje vizuelnih kodova prošlosti, utkanih u kolektivno sećanje i tradiciju, ogleda se u dosadašnjoj umetničkoj praksi Lea Pavlovića. Na izložbi pod nazivom "Impletio" predstavljeni su rezultati umetnikovog istraživanja navedenih odnosa. Kao osnovni medij umetničkog rada i delovanja, Pavlović koristi pre svega crtež tušem i olovkom, ali i bakropis, video animaciju i papir kao materijal.
U sagledavanju recentne umetničke prakse Lea Pavlovića, raspliće se nekoliko tematskih i idejnih linija koje se mogu uočiti i pratiti u njegovom radu. Prva linija koja je u dosadašnjem tumačenju Pavlovićevog rada bila najizrazitija, jeste linija odnosa između tradicije i savremenosti. Jedna od odlika tradicije, kako to britanski istoričar Erik Hobsbom objašnjava, jeste nepromenjivost, kojoj prošlost nameće rigidne prakse, kao što je ponavljanje. Korišćenje ornamenata antičke i kasnoantičke mozaičke umetnosi, ali i ornamenata iz narodne umetnosti, koji se mogu pronaći i videti na nošnji i rukotvorinama regiona, za Pavlovića ne služi samo kao vizuelni znak, nego i kao označitelj prošlosti i tradicije kako je Hobsbom definiše. Ono što njega interesuje u tom istraživanju jeste upravo na koji način se takve forme prenose i prepliću po geografskoj i vremenskoj osi. Druga linija koja definiše Pavlovićeve radove jeste kretanje i pokret.
Pavlovićev vizuelni repozitorijom sadrži, pored ornamenata iz prošlosti, i simplifikovane geometrijske strukture, koje na kretanje ukazuju dvojako. Sa jedne strane, odnosi se na pokret umetnikove ruke, koncipirajući sa druge strane vizuelno dinamičan odnos između linija i ispletenih struktura. Na kraju, treća linija koja se može izvući odnosi se na prostor u samim radovima, ali i prostor koji radovi međusobno formiraju. Pavlović crteže često tretira kao mobilne strukture, koje red i ritam uspostavljen u njima dovodi u stanja nepravilnosti i izmeštenosti.
Crtež je dakle Ideja, piše Žan-Lik Nansi. Njegovi tekstovi i razmišljanja o crtežu, zadovoljstvu i želji, relaciji ka subjektu, mogu poslužiti kao jedna od teorijskih pozicija sa koje možemo posmatrati i tumačiti Pavlovićeve crteže. Kako dalje Nansi zaključuje, crtež ostvaruje gest sopstvene žudnje. Upravo su gest, žudnja i trag osnovne kategorije crteža, koji se u radovima Lea Pavlovića odražavaju kroz ritam, upletene vizuelne strukture, ornament, svojevrstan vez linijom na papiru.
U njegovim crtežima ima nečeg umirujućeg, ali takođe i pojedinih struktura koje pokreću naše vizuelno opažanje. Proces nastanka njegovih radova deluje kao meditativni čin. Tragovi koje olovkom i tušem ostavlja na papiru jesu zapravo tranzitivna stanja između umetnika i dela, između tradicije i savremenosti. U tom smislu vremenske i vizuelne relacije u Pavlovićevim radovima se modifikuju. Umetnik crtež tretira kao modularnu strukturu, koje nastaje kao varijacija pokreta i različitih odnosa odnosa linija i njihovih zapravo jednostavnih struktura.
Na kraju, izloženi radovi potvrđuju tezu Alena Badijua da je jedan od činilaca umetničkog dela, kao opisa bez mesta, upravo onaj po kojem crtež mora da postoji bez bilo kakvog spoljašnjeg objašnjenja i spoljašnjih referenci. Po Badijuu crtež nije kopija nečega, već njegova konstruktivna dekonstrukcija. Crteži Lea Pavlovića u tom smislu dostižu visok nivo likovnosti, redukovani na svoje osnovne elemente, konstruišući sopstveni svet. Iako pojedinini radovi polazište imaju u prošlosti, oni se ne oslanjaju njena iskustva, već ih koriste kao princip za stvaranje novih vizuelnih struktura, upletenih linija kolektivnog i kompleks tragova bez mesta.
Mirko Kokir
